Matcha, słodycze i misa

Co oznacza chanoyu

Po japońsku nazywa się to chanoyu – gorąca woda do herbaty – a także sadō lub chadō, co oznacza drogę herbaty. Jej istotą jest prezentowanie i podawanie matchy. Nieformalne spotkania, chakai, oferują słodycze i cienką herbatę; formalne, chaji, mogą obejmować pełny posiłek, gęstą herbatę i cienką herbatę i trwać nawet cztery godziny. Krótka prowadzona sesja czerpie z tego swobodnego końca spectrum. Zarówno buddyzm zen, jak i shinto ukształtowały kulturę herbaty – od oczyszczania dłoni i ust przed herbatą po projekt domu herbacianego i jego ogrodowej bramy.

Cienka herbata i gęsta herbata

Istnieją dwa główne sposoby przygotowania matchy. Gęsta herbata, koicha, wymaga około trzykrotnie większej ilości proszku w stosunku do wody, a miotełka miesza ją w gładki, niemal pastowaty napój. Cienka herbata, usucha, jest ubijana miotełką i spieniana, aby złagodzić jej cierpkość. Przy cienkiej herbacie każdy gość otrzymuje własną miskę i to właśnie ten rodzaj najprawdopodobniej przygotujesz.

Miotełka i miska

Chasen, bambusowa miotełka do herbaty, jest wycinana z jednego kawałka bambusa i szybko się zużywa. Miski do herbaty, chawan, występują w wielu kształtach; płytkie pozwalają herbacie szybciej ostygnąć. Przytrzymujesz miskę nieruchomo jedną ręką i energicznie ubijasz drugą, aż delikatna piana pokryje powierzchnię. Nikt nie oczekuje, że piana początkującego będzie idealna.

Słodycze

Wagashi, japońskie słodycze, rozwijały się równolegle z ceremonią herbacianą. Często klasyfikuje się je według wilgotności: namagashi są wilgotne, han namagashi półwilgotne, a higashi suche, o wilgotności poniżej dziesięciu procent. Podczas pełnej ceremonii gospodarz podaje więcej słodyczy, zazwyczaj higashi, do cienkiej herbaty, dlatego suche słodycze pasują do tego rodzaju spotkania. Na pełnym spotkaniu słodycz spożywa się przed podaniem herbaty.

Jak pić

Na formalnym spotkaniu gospodarz i gość wymieniają ukłony, zanim herbata zostanie wypita. Gość unosi miskę gestem szacunku, obraca ją lekko przed wypiciem, aby strona zaprezentowana przez gospodarza nie była tą, z której się pije, a następnie chwali herbatę. W części spotkania poświęconej cienkiej herbacie rozmowa staje się swobodniejsza. W ramach programu z gospodarzem gospodyni pokaże ci, czego oczekuje, więc podążaj za jej przykładem.

Stoły, nie tatami

Wielu osobom parzenie herbaty kojarzy się z klęczeniem na tatami. Styl ryūrei sadza gospodarza i gości na krzesłach przy stołach; szkoła Urasenke opracowała go z myślą o zagranicznych gościach, którym — jak sądzono — wygodniej jest na krzesłach. Sama tradycja wiele zawdzięcza Sen no Rikyū, który w XVI wieku na nowo ukształtował pawilon herbaciany, naczynia i przebieg ceremonii wokół estetyki wabi.

Czytaj dalej: Herbata z maiko: czy warto?

Co pozostaje proste podczas spotkania z gospodarzem

Pełne spotkanie herbaciane obejmuje oczyszczenie dłoni i ust przy kamiennej misie, uważne oglądanie naczyń i zwojów oraz długą sekwencję ustalonych ruchów gospodarza. Dziewięćdziesięciominutowy program z maiko lub geiko zachowuje tylko to, co najważniejsze: ona demonstruje, ty ubijasz herbatę, pijesz i jesz słodycze. To wystarczy, by poczuć, jak misa, trzepaczka i piana zachowują się w twoich własnych rękach, i by rozpoznać to, co widzisz, jeśli później trafisz na pełną ceremonię.