Gebruiken
Maiko en geiko: wie is wie
Hoe een maiko in Kyoto een geiko wordt, en hoe je ze aan de hand van kraag, mouw, sash en haar uit elkaar houdt voordat je theeceremonie begint.
Kies een datum voor de theeceremonie ↗Kort antwoord
Een maiko is een leerling-geisha; een geiko is het Kyoto-woord voor een volledig opgeleide geisha. Een maiko draagt lange slepende mouwen, een zeer lange darari-obi, een rode kraag en een uitgebreid kapsel van haar eigen haar met seizoensgebonden versieringen. Een geiko draagt kortere mouwen, een witte kraag en vaak een pruik. De stap tussen hen is erikae, de kraagomkeerceremonie.
De woorden
Geisha zijn artiesten die zijn opgeleid in Japanse dans, muziek en zang, en bekwame gastvrouwen en gesprekspartners. In Kyoto noemen ze zichzelf geiko, wat ruwweg vertaald 'vrouw van de kunst' betekent, terwijl de leerlingen maiko zijn. Hun taak is zingen, dansen en de shamisen of andere instrumenten bespelen voor gasten bij banketten, bekend als ozashiki. In de ochtenden volgen maiko lessen in de traditionele kunsten; 's nachts werken ze.
Van leerling tot geiko
Het traject kent benoemde fasen. Een shikomi woont als leerling in de okiya en leert een kimono dragen en met gasten praten, vaak tot een jaar lang. Een minarai leert door ongeveer een maand lang op feesten mee te kijken. Bij haar misedashi debuteert ze als maiko en brengt ze formele bezoeken af in haar district. Maiko debuteren meestal op hun zeventiende of achttiende, en rond hun twintigste of eenentwintigste studeren ze af tot geiko tijdens de erikae-ceremonie.
Kraag, mouw en sash
De duidelijkste tekenen zitten op de kimono. Een maiko draagt een hikizuri, een slepende kimono, met lange mouwen in furisode-stijl, en toont de rode kraag van haar onderkimono bij de nek. Haar obi, de darari, is zes tot zeven meter lang en hangt over haar rug naar beneden, met het embleem van haar okiya in het ene uiteinde geweven of geverfd. Een geiko draagt altijd korte mouwen, een effen witte kraag en een obi die in een trommelknoop is gestrikt.
Haar en versieringen
Het kapsel van een maiko wordt gemaakt van haar eigen haar en wekelijks opnieuw gedaan, dus 's nachts laat ze haar nek rusten op een verhoogd takamakura-kussen om het te beschermen. Vijf kapsels markeren de fasen van een leertijd; een junior maiko draagt de wareshinobu. Haar hana kanzashi, versieringen van gevouwen zijden bloemen, veranderen met elke maand van het jaar en hun grootte en aantal verschuiven met haar anciënniteit. Een geiko draagt vaak een pruik in shimada-stijl, met veel minder versieringen.
Het huis achter haar
Elke maiko is verbonden aan een okiya, een geishahuis dat wordt geleid door een vrouw die de leden 'moeder' noemen. De okiya boekt haar optredens en haar lessen in zang, dans, instrumenten en theeceremonie, en leent haar vaak de kostbare kimono die ze draagt. De optredens zelf vinden plaats in ochaya, huizen in de geishawijken waar gasten worden vermaakt, doorgaans uitsluitend op uitnodiging.
Lees verder: De geishawijken van Kyoto
Vragen die de moeite waard zijn
De Q&A over de theeceremonie is uw kans om verder te kijken dan het kostuum. Vraag hoe lang zij in opleiding was, welke kunsten zij nu beoefent, hoe haar haar wordt opgestoken en hoe zij slaapt op de takamakura, wat de kanzashi van deze maand symboliseren, of hoe een gewone dag eruitziet. Vragen over haar opleiding en haar kunsten leveren doorgaans de meest volledige antwoorden op. Houd ze kort, want elke vraag wordt vertaald.
Wie u ontmoet bij de thee
Bij de theeceremonie nabij Gojō brengt de aanbieder een maiko of een geiko mee, per dag gekozen, en kan vooraf niet zeggen welke. Met de bovenstaande kenmerken herkent u het meteen: slepende mouwen, een rode kraag en een lange hangende obi betekenen een maiko; korte mouwen en een witte kraag betekenen een geiko. Het programma verandert hoe dan ook niet, en de bovenstaande vragen werken voor beiden.
Bronnen